| هیستامین و آنتی هیستامینها و داروهای مورد استفاده در اختلالات تنفسی |
| ساعت ٩:٠٦ ب.ظ روز شنبه ٢٠ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: آنتی هیستامین ،تنگی نفس ،سالبوتامول |
|
هیستامین و آنتی هیستامینها هیستامین از اسید آمینه هیستیدین ساخته می شود ودر مقیاس زیاد در ماست سلها ذخیره می شود . در بدن توسط انزیمهای منوآمین و دی آمین اکسیداز متابولیزه می شود . برای تشخیص تولید بیش از حد هیستامین در بدن می توان از اندازه گیری اسید ایمیدازول استیک (متابولیت اصلی آن )بهره گرفت. از آنجایی که هیستامین از ماست سلها در پاسخ به واکنشهای آلرژیک آزاد می شود نقش پاتولوژیک مهمی در رینیت فصلی ،کهیر و ادم آنژیونوروتیک ایفا می کند . همچنین در ترشح اسید معده به عنوان یک عصب رسانه نقش دارد گیرنده هیستامین و اثرات آنها • چهار نوع گیرنده برای هیستامین شناسایی شده اند : • گیرنده H1: در تاثیر هیستامین بر عضله صاف بویژه پاسخهای مرتبط با IgEدخیل است . • گیرنده H2:این گیرنده در ترشح اسید بوسیله سلولهای پاریتال معده دخیل است . همچنین اثر محرک قلب دارد . سومین عملکرد آن کاهش آزاد سازی هیستامین از ماست سلهاست . • گیرندهH3:در سیستم عصبی مرکزی نقش آزاد سازی هیستامین از نرونهای پیش سیناپسی است ودر بخش محیطی یک گیرنده ناهمگن پیش سیناپسی است که بر آزاد سازی سایر ناقلهای عصبی تاثیر دارد • گیرنده H4: روی لکوسیت و ماست سلها وجود دارد ودر بروز واکنشای کموتاکسی توسط آنها نقش دارد کاربرد بالینی • هیستامین هیچ کاربرد درمانی ندارد ،ولی مسدود کننده های گیرنده های H1وH2نقش مهمی در پزشکی دارند در حال حاضر آنتاگونیستهای H3 و H4در دسترس نیستند آنتاگونیستهای گیرنده H1 • طیف وسیعی از داروهای مهار کننده H1از چندین گروه شیمیایی شده اند دو نسل از این داروها معرفی شده اند . • اعضای قدیمی نسل اول مانند دیفن هیدرامین به شدت خواب آور هستند و تاثیر شدیدی بر گیرنده های اتونوم دارند . • اعضای جدیدتر نسل اول مانند کلرفنیرامین و سیکلیزین خاصیت خواب اوری کمتر و تاثیر کمتری بر سیستم اتونوم دارند . برخی از آنها خاصیت ضد بیماری مسافرت دارند نیمه عمر آنها 12-4 ساعت است • نسل دوم مهار کننده H1مانند لوراتادین ، ترفنادین ،فکسوفنادین وستریزین به میزان ناچیزی در چربی حل می شوند و خاصیت خواب آور و اتونوم ناچیز دارند . نیمه عمر اینها 24-12 ساعت است .مهار کننده های H1تاثیر ناچیزی بر گیرنده های H2 دارند. کاربرد بالینی گیرنده های H1 • مهار کننده های H1در آلرژی های فوری تجویز می شوند مانند تب یونجه و کهیر. • دیفن هیرامین ،دیمن هیدرینات،سیکلیزین ،مکلیزین و پرومتازین در کنترل بیماری مسافرت استفاده می شود . از دیفن هیدرامین در کنترل تهوع ناشی از شیمی درمانی استفاده می شود . گاه از عارضه جانبی آنها به عنوان اثر درمانی مثلا خواب آوری استفاده می شود عوارض و تداخلات • خواب آلودگی و خشکی دهان شایع است بویژه در مورد نسل اول . • مصرف همزمان آنتی هیتامینها با داروهای مهار کننده متابولیسم کبدی غلظت آنهارا افزایش می دهد . • مصرف همزمان آنتی هیستامین ترفنادین با کتکونازول یا اریترومایسین ممکن است آریتمی قلبی مهلک ایجاد کند. • آنتاگونیستهای H2 • چهار دارواز این گروه در دسترس هستند :سایمتیدین ،رانیتیدین ،فاموتیدین و نیزاتیدین.اینها از نظر ساختمانی با مهارکننده های H1تفاوت دارند نیمه عمر آنها 1-3 ساعت است ولی چون کم عارضه هستند می توان مقدار بیشتری تجویز نمود تا مدت اثر یک دز آنها به 24-12 ساعت برسد. تنها اثر درمانی آنها کاهش ترشح اسید معده است لذا در زخم معده و رفلاکس موثر هستند. • از بین اینها فقط سایمتیدین خاصیت مهار متابولیسم کبدی دارد و جریان خون کبدی را کاهش می دهد .این دارو در افراد مصرف کنننده با دز بالا خاصیت آنتی آندروژن دارد . • پ ) داروهای ضد استفراغ • داروهای مختلفی در پیشگیری و درمان استفراغ بویژه استفراغ ناشی از شیمی درمانی موثر هستند . علاوه بر متوکلوپرامید و سایر آنتاگونیستهای گیرنده D2 دوپامین ، داروهای ضد استفراغ موثر آنتاگونیستهای 5- HT3 (مانند اندانسترون وگرانیسترون) از جمله دیفن هیدرامین و فتوتیازین های متعدد (پرومتازین ) ، داروهای آنتی موسکارینی از جمله اسکوپولامین ، کورتیکواستروئید( دگزامتازون ) ، و آگونیستهای گیرنده کانابینوئید از جمله درونابینول ونابیلون می باشند . • دارو های موثر در سیستم تنفسی • 1- داروهای گشاد کننده برونشها ( شل کننده های عضله صاف ) • مقلد های سمپاتیک بویژه آگونیستهای انتخابی B2 • آنتاگونیستهای موسکارینی • متیل گزانتینها • مهار کننده های لکوتری ان • 2- داروهای ضدالتهاب • کورتیکو استروئیدها • تثبیت کننده های ماست سل • آنتی بادی های ضد IgE
• آسم • ویژگی بارز بیماری آسم شامل التهاب راههای هوایی و برونکواسپاسم حمله ای و برگشت پذیر است . عضله صاف برونشها در اثر آزاد سازی میانجی های مختلف از ماست سلهای حساس شده با IgEو سایر سلولهای دخیل در پاسخ ایمنی منقبض می گردد .التهاب مزمن موجب واکنش بسیار شدید برونشها به مواد استنشاقی مختلف از جمله آنتی ژنها ،هیستامینها ،آگونیستهای موسکارینی ،و محرکهایی نظیر SO2و هوای سرد است . این واکنش تاحدودی تحت تاثیر رفلکسهای عصب واگ است. • روشهای درمان آسم • اسپاسم برونش در آسم حاد را باید به سرعت با گشاد کننده های برونش درمان کرد . برای این منظور از آگونیستهای B2(مانند سالبوتامول)،آنتاگونیستهای موسکارینی (ایپراتروپیوم بروماید) و متیل گزانتینها( تئوفیلین) می توان استفاده نمود . • برای پیشگیری دراز مدت باید فرایند التهاب را در مجاری هوایی مهار کرد . مهمترین داروهای ضد التهاب در اسم مزمن عبارتند از کورتیکو استروئیدها (مانند فلوتیکازون)وداروهایی که آزادسازی میانجی ها را از ماست سلها و سایر سلولهای التهابی مهار می کنند (مانند کرومولین سدیم
• آگونیستهای گیرنده B2 • این گروه مهمترین داروهای مقلد سمپاتیک برای رفع اسپاسم برونشها در آسم هستند . سالبوتامول ،تربوتالین و ایزوپروترنول مهمترین داروهای انتخابی هستند که طول اثر آنها 6 ساعت است .سالمترول و فورمترول آگونیستهای انتخابی و طولانی اثر B2 هستند که طول اثر 12ساعت یا بیشتر دارند. اکثر قریب به اتفاق آگونیستهای B2 به صورت استنشاقی تجویز می شوند . راه استنشاقی دز سیستمیک و عوارض جانبی را کاهش می دهد و در عین حال یک دز موثر را بصورت موضعی به عضلات صاف مجاری هوایی می رساند . • داروهای کوتاه اثر باید برای حمله حاد اسپاسم برونش مصرف شوند نه پیشگیری.برعکس داروهای طولانی اثر باید برای پیشگیری مصرف شوند نه درمان. • عوارض آگونیستهای بتادو لرزش (ترمور)عضله اسکلتی از عوارض شایع است . گزینشی عمل کردن انها تا حدودی نسبی است و دزهای بالا این داروها اثر بتایک قابل توجهی دارند.سایر عوارض جانبی نادر است . در مصرف بیش از حد بعضی از آنها ممکن است آریتمی دیده شود • متیل گزانتینها • متیل گزانتینها مشتقات پورین هستند . سه متیل گزانتین اصلی در گیاهان یافت می شود که تاثیر محرک سه نوشیدنی رایج را ایجاد می کنند کافئین (در قهوه) تئوبرومین (در کاکائو) و تئوفیلین(در چای ). ازمیان این گروه فقط تئوفیلین در درمان آسم اهمیت دارند . • مهمترین اثر درمانی تئوفیلین اتساع برونش است . افزایش قدرت انقباض دیافراگم در برخی بیماران مشاهده شده است . سایر اثرات درمانی عبارتند از:تحریکCNS،تحریک قلب،اتساع عروق، افزایش مختصر فشارخون و افزایش حرکات گوارشی. • عوارض: عوارض جانبی شایع عبارتند از ناراحتی گوارشی ،لرزش ،بیخوابی،تهوع واستفراغ شدید،اریتمی قلبی ،هیپوتانسیون دیده می شود . پنجره درمانی تئوفیلین کوچک است و با اندک افزایش عوارض بروز می کند در مصرف بیش ازحد مانند اقدام به خودکشی می تواند کشنده باشد که علت ان آریتمی و تشنج است . آنتاگونیستهای موسکارینی از بین انتاگونسیتهای موسکارینی یک عامل چهار ظرفیتی بنام ایپراتروپیوم بروماید در درمان آسم موفقیت خوبی داشته است .این دارو پس از تجویز بصورت استنشاقی به گونه ای موثر از انقباض برونشها به وسیله عصب واگ جلوگیری می کند .این دارو بر جنبه التهابی آسم تاثیر ندارد این دارو در برخی افراد آسمی بویژه کودکان و بسیاری از مبتلایان به بیماری انسدادی مزمن ریه موثر است .تیوتروپیوم برماید داروی مشابه با مدت اثر بیشتر است . عوارض جانبی آن بسیار اندک است کرومولین و ندوکرومیل این دو به شدت درآب نامحلول بوده لذا دز بالای خوراکی آن غلظت خونی ناچیزی ایجاد می کنند . به نظر می رسد مکانیسم آنها کاهش آزادسازی میانجی ها از ماست سلها باشد .این گروه باعث اتساع برونش ها نمی شوند ولی از انقباض برونشها جلوگیری می کنند. لذا بیشتر در زمینه پیشگیری موثرند تا درمان. به صورت پودر استنشاقی برای آسم شکل خوراکی برای آلرژی غذایی و اشکال قطره چشمی و داخل بینی برای تب یونجه تجویز می شود • کورتیکو استروئیدها • تمام کورتیکواستروئیدها تاثیر بالقوه مفیدی در درمان آسم دارند . با این حال بدلیل عوارض جانبی تجویز سیستمیک آنها(خوراکی و تزریقی ) فقط در موارد شکست سایر درمانها توصیه می شود . • کورتیکو استروئیدهایی که به صورت استنشاقی مصرف می شوند ( بکلومتازون، فلوتیکازون، بودزوناید، دگزامتازون، فلونیزولید، مومتازون) عوارض نسبتا کمی دارند و به عنوان خط اول درمان در مبتلایان به آسم خفیف تا متوسط مصرف می شوند . پردنیزولون و هیدروکورتیزون برای آسم پایدار به صورت وریدی مصرف می شوند. • آنتاگو نیستهای لکو تری ان • پس از شناسایی اهمیت لکو تری ان ها در آسم داروهایی تولید شدند که از تولید این مواد یا از تاثیر آنها در بدن جلوگیری کند . گرچه ارزش آنها در آسم ثابت شده ولی ارزش آنها به اندازه کورتیکو استروئیدها نیست . • زفیرلوکاست و مونته لوکاست آنتاگونیست گیرنده های LTD4 هستند . زیلیوتون یک داروی خوراکی است که به صورت انتخابی 5-لیپو اکسیژناز را مهار می کند و اینها به صورت خوراکی مصرف می شوند ودر پیشگیری از برونکواسپاسم ناشی از ورزش،آنتی ژن و آسپرین موثرند.عارضه جانبی خاصی برای آنها ذکر نشده . فقط زیلیوتون آنزیمهای کبدی را در برخی بیماران افزایش می دهد. آنتی بادی ضد IgE الیزوماب یک آنتی بادی تک دودمانی ضد IgEانسان است که از موش بدست می آید این آنتی بادی به IgE موجود بر مست سلها ی حساس شده متصل می شود واز فعال شدن آنها در اثر القا کننده های آسم و متعاقبا آزاد سازی میانجی های التهابی جلوگیری می کند .این دارو برای پیشگیری از حملات آسم به شکل تزریقی به کار می رود
|
|
| کلمات قصار امام حسین . تفسیر شعری از حافظ درباره امام حسین امام |
| ساعت ٧:۱٤ ب.ظ روز شنبه ٢٠ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: امام حسین ،شعر حافظ ،قربانی فرزند |
|
||||||||
|
| قطره های چشمی |
| ساعت ٩:٤٩ ق.ظ روز جمعه ۱٩ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: قطره چشمی ،خارش چشم ،حساسیت ،قرمزی چشم |
|
مطمئن شوید که اسم دارو را می دانید. داروها همواره یک اسم ژنریک و یک اسم تجارتی دارند. اسم ژنریک را می توان با حروف ریز زیر نام دارو پیدا کرد. مطمئن شوید که میزان دفعات مورد نیاز استفاده از دارو را می دانید. بروشور دارو که حاوی جزئیات درباره عوارض جانبی و تذکرات لازم می باشد را بخوانید. چنانچه سئوالی داشتید، با چشم پزشک تماس بگیرید. چنانچه در هنگام استفاده از دارو ناراحتی برایتان ایجاد شد بلافاصله با چشم پزشک تماس بگیرید. گاهی اوقات چشم پزشک می تواند داروی دیگری را تجویز کند یا از روش دیگری برای درمان استفاده کند. اما گاهی اهمیت قطره های چشمی بحدی است که ممکن است شما مجبور باشید بعضی از عوارض جانبی را در ضمن درمان تحمل کنید.
n حساسیت ها قطره استریل چشمی کتوفتالمیک®(Ketoftalmic®): (کتوتیفن فومارات 025/0 درصد)جهت کنترل علائم ناشی از حساسیت های فصلی قطره کرومولین سدیم به عنوان یک داروی تثبیت کننده ماست سل به عنوان پیشگیری ار آلرژی فصلی استفاده می شود ®(Opthicrom®):
قطره های چشمی مورد استفاده در معاینه چشمی n قطره های گشاد کننده : چشم پزشک از قطره های چشمی برای گشاد کردن مردمک چشم استفاده می کند که بدینوسیله می تواند داخل چشم را ببیند. چون بعد از معاینه بدلیل استفاده از دارو توسط پزشک رانندگی ممکن است مشکل باشد بهتر است ترتیبی برای رسیدن به خانه بعد از معاینه فراهم گردد قطره های چشمی
n آتروپین :72 ساعت هماتروپین :24 ساعت تروپیکامید :2تا 12 ساعت سیکلوپنتولات:نیم تا 4 ساعت طول اثر دارند قطره های بی حس کننده: بی حس کننده ها داروهای از بین برنده درد می باشند که چشم های شما را در عرض چند ثانیه بی حس می کند. این قطره ها بایستی در مطب پزشک استفاده شود و هرگز در خانه بکار نرود. استفاده مکرر از آنها میتواند به سطح چشم شما صدمات جدی بزند. قطره تتراکایین قطره اشک مصنوعی محلولی است برای مرطوب کردن چشمهای خشک. شما میتوانید آن را به میزانی که نیاز دارید استفاده کنید. قطره های بدون ماده نگهدارنده برای افراد بدون حساسیت وجود دارند. قطره های ضد پرخونی وقرمزی حاوی داروهایی هستند که چشمها را با منقبض کردن عروق سفید میکنند. اگرچه این داروها باعث بهبود سلامتی چشم نمی شوند اما این قطره ها از قرمزی چشمها کم می کنند. معمولا اگر زیاد استفاده نشوند بی ضرر هستند. چنانچه شما از این داروها مکررا" استفاده کنید ممکن است چشمهای شما قرمزتر شده و با قطع دارو تحریک و قرمزی ایجاد کنند. قطره های استروئید (کورتون): این داروها بسیار قوی هستند و بایستی فقط با نظر پزشک مصرف شوند. استفاده از آن برای مشکلات چشمی بدون نظر پزشک می تواند خطرناک باشد. وقتیکه استروئیدها استفاده میشوند توانایی چشم برای مقابله با عفونتها و ترمیم صدمات کاهش می یابد. استفاده طولانی مدت از این قطره ها میتواند منجر به ایجاد آب سیاه یا آب مروارید و باعث از دست دادن دید شما شود. علیرغم این خطرات فوائد استفاده از استروئید ها در درمان بعضی بیماریها مهم می باشد که بایستی بهرحال تجویز شوند. اسامی ژنریک استروئیدهای شایع عبارتند از: · پرونیزولون دگزامتازون بتامتازون فلوئورومتولون
قطره های درمان گلوکوم (آب سیاه): آب سیاه بیماری عصب چشمی و اغلب ناشی از افزایش فشار داخل چشم است. از آنجا آب سیاه می تواند منجر به کاهش دید شود قطره های چشمی برای کاهش فشار چشم مورد استفاده قرار می گیرند. n بعضی از داروهای گلوکوم مانع ایجاد مایع بیش از حد داخل چشم می شوند. سایر داروها خروج مایع را در چشم بیشتر می کنند. شما قطره های ضد آب سیاه را در چشم می ریزید اما این داروها روی بقیه نقاط بدن شما هم اثر می کنند. چون این داروها مانع از دست دادن دید شما می شوند شما ممکن است مجبور باشید این عوارض جانبی را تحمل کنید. قطره چشمی تیمولول : بتابلوکر- باعث کاهش ترشح زلالیه از اپی تلیوم مژگانی میشود n قطره چشمی لاتانوپروست : پروستاگلندین- باعث افزایش جریان زلالیه می شود n قطره چشمی پیلوکارپین : کولینو میمتیک باعث انقباض عضله مژگانی باز کردن شبکه ترابکولارافزایش جریان زلالیه می شود n قطره چشمی فنیل افرین زینک : آگونیست غیر اختصاصی آلفا- باعث افزایش جریان از طریق وریدها یووه آ اسکلرا می شود n قطره چشمی بریمونیدین و آپراکلونیدین: آگونیست اختصاصی آلفا دو-باعث کاهش ترشح زلالیه از اپی تلیوم مژگانی میشود n قطره چشمی استازولامید و دورزولامید: دیورتیک - باعث کاهش ترشح زلالیه در نتیجه فقدان بی کربنات
عوارض جانبیداروهای مختلف ضد آب سیاه تنگ کننده های مردمک: آنها ممکن است باعث تاری دید، سردرد و حتی پارگی پرده شبکیه شوند. اگرچه پارگی پرده شبکیه نادر است ولی چنانچه شما نقاط سیاه متحرک یا جرقه های نورانی دیدید فورا" با چشم پزشک تماس بگیرید. بلوک کننده های بتا: ممکن است باعث مشکلات تنفسی در کسانیکه آسم یا تنگی نفس دارند شوند. از عوارض دیگر این داروها کاهش یا نامنظمی ضربان قلب و افسردگی است. لازم است اگر آسم یا تنگی نفس دارید پزشکتان را قبلا" مطلع نمایید. اپی نفرین: ممکن است باعث افزایش یا نامنظمی ضربان قلب و یا افزایش فشارخون شوند. چنانچه شما هر کدام از این اثرات جانبی را تجربه کردید به چشم پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورتیکه از قطره های ضد آب سیاه استفاده می کنید در مراجعه به دیگر پزشکها هم مدت مصرف را یادآوری کنید.
چگونه قطره ها را در چشم بریزید · سر خود را به عقب خم کنید. · پلک تحتانی خود را بکشید تا یک فضا ایجاد شود. (مطابق شکل های زیر)
|
|
| چند جمله از امام راحل درباره محرم |
| ساعت ٩:٠٢ ق.ظ روز جمعه ۱٩ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: مکتب عاشورا ،امام حسین(ع) ،شهادت |
|
محرم و عاشورا ضمن تسلیت ایام عزاداری ابا عبدالله چند جمله از سخنان امام خمینی (ره) این وارث حسین و کسی که در زمان معاصر پیام عاشورا را دریافت و آن را عملی کرد برای خوانندگان بگزارم * محرم ماهی است که عدالت در مقابل ظلم و حق در مقابل باطل قیام کرده ، و به اثبات رسانده است که در طول تاریخ ، همیشه حق بر باطل پیروز شده است. * محرم ماهی است که به وسیله سید مجاهدان و مظلومان اسلام زنده شده ، و از توطئه عناصر فاسد و رژیم بنی امیه، که اسلام را تا لب پرتگاه برده بودند ، رهایی بخشید. * این خون سید الشهدا است که خونهای همه ملت های اسلامی را به جوش می آورد . * ماه محرم برای مذهب تشیّع ماهی است که پیروزی، در متن فداکاری و خون به دست آمده است. * محرم ماه نهضت بزرگ سید شهیدان و سرور اولیای خداست، که با قیام خود در مقابل طاغوت، تعلیم سازندگی و کوبندگی به بشر داد، وراه فنای ظالم و شکستن ستمکار را به فدایی دادن و فدایی شدن دانست. واین خود سرلوحۀ تعلیمات اسلام است برای ملتها تا آخر دهر. * با حلول ماه محرم، ماه حماسه و شجاعت و فداکاری آغاز شد.ماهی که خون بر شمشیر پیروز شد.ماهی که قدرت حق، باطل را تا ابد محکوم «و داغ باطله » بر جبهه ستمکاران و حکومتهای شیطانی زد. ماهی که به نسل ها در طول تاریخ ، راه پیروزی بر سر نیزه را آموخت.ماهی که شکست ابر قدرتها را در مقابل کلمه حق، به ثبت رساند.ماهی که امام مسلمین ، راه مبارزه با ستمکاران تاریخ را به ما آموخت. * سید الشهدا را کشتند، اسلام ترقی اش بیشتر شد. * سیدالشهدا _سلام الله علیه_ با همه اصحاب و عشیره اش قتل عام شدند،لکن مکتبشان را جلو بردند. * شهادت حضرت سیدالشهدا مکتب را زنده کرد . * زنده نگه داشتن عاشورا ، یک مسأله بسیار مهم سیاسی _ عبادی است. * انقلاب اسلامی ایران ، پرتویی از عاشورا و انقلاب عظیم الهی آن است. * کربلا کاخ ستمگری را با خون در هم کوبید ، و کربلای ما کاخ سلطنت شیطانی را فرو ریخت. * کربلا را زنده نگه دارید و نام مبارک حضرت سید الشهدا را زنده نگه دارید ، که با زنده بودن او اسلام زنده نگه داشته می شود. * مسأله کربلا ، که خودش در رأس مسائل سیاسی هست ، باید زنده بماند. * ملت بزرگ ما باید خاطره عاشورا را، با موازین اسلامی ، هر چه شکوهمندتر حفظ نماید. * این محرم را زند ه نگه دارید؛ ما هر چه داریم از این محرم است. * محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است. * تمام این وحدت کلمه ای که مبدأ پیروزی ما شد ، برای خاطر این مجالس عزا و این مجالس سوگواری و این مجالس تبلیغ و ترویج اسلام شد. * مجالس بزرگداشت سید مظلومان و سرور آزادگان ، که مجالس غلبه سپاه عقل بر جهل،و عدل بر ظلم، وامانت بر خیانت، و حکومت اسلامی بر حکومت طاغوت است ، هر چه با شکوه تر و فشرده تر بر پا شود ، و بیرق های خونین عاشورا به علامت حلول روز انتقام مظلوم و ظالم ، هر چه بیشتر افراشته شود. * ماه محرم ماهی است که مردم آماده اند برای شنیدن مطالب حق. * گریه کردن بر عزای امام حسین ، زنده نگه داشتن نهضت ، و زنده نگه داشتن همین معنا که یک جمعیت کمی در مقابل یک امپراطوری بزرگ ایستاد ، دستور است. * باید سینه زدن هم محتوا داشته باشد. * عاشورا روز عزای عمومی ملت مظلوم است ، روز حماسه و تولد جدید اسلام و مسلمانان است. |
|
| داروهای موثر در کم خونی |
| ساعت ٦:۳۱ ق.ظ روز شنبه ٦ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: کم خونی فقرآهنanemia ،فولیک اسید folic acid ،ویتامین b12 ،اریتروپوییتینferros sulfat |
|
داروهای موثر در کم خونی • سلولهای خونی نقش مهمی را در اکسیژن رسانی به بافتها، فرایند انعقاد ، محافظت در برابر عوامل عفونی و ترمیم بافتها ایفا می کنند .کمبود هریک ازسلولهای خونی می تواند اثرات مهمی در پی داشته باشد . شایعترین آن، کمبود اریتروسیتها یا کم خونی ،کاهش سطح آهن، ویتامین B12 یا اسیدفولیک است .یعنی موادی که برای تولید طبیعی اریتروسیتها ضروری هستند . درمان دارویی این انواع کم خونی معمولا با تجویز موادی که کاهش یافته است، ممکن است . یک درمان جایگزین برای برخی انواع کم خونی و برای درمان کمبود سایر سلولهای خونی، تجویزفاکتورهای رشد خون ساز نوترکیب است که تولید انواع سلولهای خونی را تحریک و عملکرد سلولهای خونی را تنظیم می کند . کمبود سلولهای خونی • 1- کم خونی ناشی از کمبود آهن و ویتامین: کم خونی میکروسیتیک هیپو کرومیک که در اثر کمبود آهن روی می دهد شایعترین نوع کم خونی است . • کم خونی مگالو بلاستیک دراثر کمبود ویتامین B12 یا اسید فولیک رخ می دهد که این دو فاکتور برای برای بلوغ طبیعی گلبولهای قرمز لازم هستند . کم خونی پرنیسیوز شایعترین نوع کم خونی ناشی از کمبود B12 است که در اثر اشکال در ساخت فاکتور داخلی روی می دهد که این پروتئین برای جذب موثر ویتامین B12 غذایی لازم است . آنمی پرنیسیوز ممکن است در پی جراحی و برداشتن بخشی از معده که فاکتور داخلی را ترشح می کند روی دهد. • 2- سایر کمبودهای سلولهای خونی : کاهش تعداد گونه های مختلف سلولهای خونی ممکن است نشانه های از یک بیماری یا عارضه جانبی پرتودرمانی یا شیمی درمانی باشد . امروزه با ساخت فاکتور های رشد خون ساز تعداد بیشتری از بیماران مبتلا به کمبود اریتروسیت ، نوتروفیل ، و پلاکت را می توان درمان کرد . برخی از فاکتورهای رشد در پیوند سلولهای بنیادی نقش مهمی ایفا می کنند. آهن • نقش آهن : آهن عنصر اساسی در هم(Hem) است. وظیفه مولکول هم ،حمل اکسیژن در خون است . بخش اعظمی از آهن در هموگلوبین یافت می شود . بخش مهمی از آن به ترانسفرین (یک پروتئین انتقالی ) و به فریتین (یک پروتئین ذخیره ای متصل است) . کمبود آهن در زنان (به دلیل خونریزی قاعدگی ) ودر گیاه خواران یا افراد مبتلا به به سوع تغذیه (به دلیل کمبود آهن در رژیم غذایی ) شایعتر است . نیاز به آهن در آطفال و زنان باردار افزایش می یابد . • تنظیم ذخائر آهن : با آنکه آهن یک یون ضروری محسوب می شود مقادیر بالای آن سمی هستند . در نتیجه یک مجموعه پیچیده برای انتقال و ذخیره آهن وجود دارد . ازآنجا که هیچ مکانیسمی برای دفع آهن وجود ندارد تنظیم محتوای آهن بدن با تنظیم جذب روده ای رخ می دهد . در نتیجه ، جذب آهن از دستگاه گوارش افزایش یافته و اختلال عملکرد عضو رخ می دهد • کاربرد بالینی : کم خونی فقر آهن تنها اندیکاسیون تجویز آهن است. فقر آهن را می توان با توجه به تغییرات گلبولهای قرمز خون ،(کاهش اندازه سلولها به دلیل کاهش میزان هموگلوبین خون ) و اندازه گیری ذخائر آهن در سرم و مغز استخوان تشخیص داد . این بیماری را می توان با تجویز آهن خوراکی ودر موارد خاص با آهن تزریقی درمان کرد . آهن را نباید در کم خونی همو لیتیک تجویز کرد زیرا در این نوع کم خونی ذخایر آهن افزایش می یابد نه کاهش. اشکال دارویی آهن • قرص،کپسول ، شربت ،قطره ،آمپول و ترکیبات مکمل که حاوی آهن هستند مانند فی فول مسمومیت با آهن • اغلب موارد مسمومیت با آهن در اطفال به علت مصرف اتفاقی قرصهای آهن رخ می دهد . برحسب دوز ،گاستروانتریت نکروزان، اسیدوز متابولیک، کما و مرگ ممکن است رخ دهد. در مسمومیت مزمن آهن که هموکروماتوز نامیده می شود به اعضای ذخیره کننده آهن (کبد ،قلب و لوزالمعده) آسیب می رساند . در درمان مسمومیت حاد آهن باید درمان فوری انجام شود که مشتمل است بر: خارج کردن قرص های آهن جذب نشده از دستگاه گوارش، اصلاح اختلالات اسید و بازها و الکترولیتها و تجویز دفروکسامین (شلات کننده آهن گردش خون) • درمان مسمومیت مزمن آهن: درمان هماتوکروماتوز ارثی فلبوتومی است. هماتوکروماتوزی که به علت افزایش انتقال خون رخ می دهد با تجویز مزمن شلاتورهای آهن درمان می شود . ویتامین B12(کوبال آمین) • ویتامین B12 یک مولکولی حاوی کبالت است که به همراه اسید فولیک به عنوان کوفاکتور درساخت DNA عمل می کند . اختلال در ساخت DNA تمام سلولهای خونی را در بر می گیرد ولی از آنجا که سلولهای خونی باید پیوسته ساخته شوند. کمبود B12 یا اسید فولیک به صورت کم خونی ظاهر می گردد بعلاوه یک تابلوی مهم کمبود B12 اختلالات عصبی است که اگر جبران نشود غیر قابل برگشت خواهد بود. • ویتامین B12 فقط توسط باکتری ساخته می شود. هیچ یک از ارگانیسمهای چند سلولی نمی تواند این ویتامین را بسازند این ویتامین در حضور فاکتور داخلی که از سلولهای پاریتال معده ترشح می شود، از دستگاه گوارش جذب می شود مقدار اضافی این ویتامین در کبد ذخیره می شود . در بدن فرد سالم ذخیره 5 سال این ویتامین وجود دارد . کاربرد بالینی • ویتامین B12 به شکل سیانو کوبالامین و هیدروکسی کوبالامین وجود دارد که تاثیر مشابه دارند . کاربرد اصلی آن در آنمی پرنیسیوز است. باتوجه به اینکه اکثر قریب به اتفاق کم خونی های ناشی از کمبود B12 به اختلال در جذب باز می گردد درمان باید با تجویز B12 تزریقی با شد . • ویتامین B12 سمیت قابل توجهی ندارد . • این ویتامین به شکل آمپول 125 و 1000میکروگرمی وجود دارد . اسید فولیک • نقش اسید فولیک : اسید فولیک همانند ویتامین B12 برای ساخت DNA لازم است و کمبود آن به شکل کم خونی مگالو بلاستیک ظاهر می شود . سلولهای دارای تقسیم زیاد کهDNA آنها باید به سرعت ساخته شود به شدت به کمبود اسید فولیک حساس هستند به همین دلیل داروهای ضد فولات در درمان عفونتها و سرطانهای مختلف تجویز می شوند. بعلاوه کمبود اسید فولیک در طول بارداری خطر ایجاد نقص لولۀ عصبی در جنین را افزایش می دهد . به آسانی از لوله گوارش جذب میشود و ذخیره آن در بدن چندان زیاد نیست لذا کاهش در رژیم غذایی ، در عرض چند ماه کم خونی ایجاد می کند کاربرد بالینی • مهمترین دلیل کمبود اسید فولیک کاهش آن در رژیم غذایی یا سوء جذب است . کم خونی ناشی از کمبود فولیک اسید با تجویز اسید فولیک خوراکی براحتی قابل درمان است . هم چنین تجویز اسید فولیک، کم خونی (اما نه اختلالات عصبی ) ناشی از کمبود ویتامین B12 را اصلاح می کند بنابراین پزشک باید قبل از اینکه صرفا از اسید فولیک برای درمان کم خونی مگالو بلاستیک استفاده کند کمبود ویتامین B12 را رد کند . • اسید فولیک به صورت قرص 1و5 میلی گرمی وجود دارد
Folic Acid (Folacin; Pteroylglutamic Acid; Folate)
Tablets ) Various Injection (Lederle) a legend, products that provide no
more than 0.4 mg (or 0.8 mg for pregnant or lactating women) may be items. Indications Megaloblastic anemia:
folic acid as seen in tropical or nontropical sprue, anemias of nutritional origin, pregnancy, infancy, or childhood. Administration and Dosage Give orally, except in severe intestinal malabsorption. Although most patients with malabsorption cannot absorb food folates, they are able to absorb folic acid given orally. Parenteral administration is not advocated but may be necessary in some individuals (eg, patients receiving parenteral or enteral alimentation). Give IM, IV, or subcutaneously if disease is very severe or GI absorption is very severely impaired. Doses greater than 0.1 mg should not be used unless anemia due to vitamin B Usual therapeutic dosage:
doses. Maintenance:
normalized, use the dosage below. Never give less than 0.1 mg/day. Keep patients under close supervision and adjust maintenance dose if relapse appears imminent. In the presence of alcoholism, hemolytic anemia, anticonvulsant therapy, or chronic infection, the maintenance level may need to be increased. Infants
Children (younger than 4 years of age)
Adults and children (older than 4 years of age)
Pregnant and lactating women
Recommended Dietary Allowances (RDAs):
females, 0.15 to 0.18 mg/day. For a complete listing of RDAs by age and sex, refer to the RDA table in the Nutritionals chapter. Actions Pharmacology:
maintenance of normal erythropoiesis. Folic acid stimulates production of red and white blood cells and platelets in certain megaloblastic anemias. Pharmacokinetics:
absorbed following administration, even in the presence of malabsorption syndromes. Folic acid appears in the plasma approximately 15 to 30 minutes after an oral dose; peak levels are generally reached within 1 hour. After IV administration, the drug is rapidly cleared from the plasma. Folic acid is metabolized in the liver. Normal serum levels of total folate have been reported to be 5 to 15 ng/mL; normal CSF levels are approximately 16 to 21 ng/mL. In general, folate serum levels less than 5 ng/mL indicate folate deficiency, and levels less than 2 ng/mL usually result in megaloblastic anemia. A majority of the metabolic products appeared in the urine after 6 hours; excretion was generally complete within 24 hours. Contraindications Treatment of pernicious anemia and other megaloblastic anemias where vitamin B is deficient (not effective). Warnings Pernicious anemia:
pernicious anemia in that hematologic remission can occur while neurologic manifestations remain progressive. Except during pregnancy and lactation, do not give folic acid in therapeutic doses greater than 0.4 mg/day until pernicious anemia has been ruled out. Do not include daily doses exceeding the Recommended Dietary Allowance in multivitamin preparations; if therapeutic amounts are necessary, give folic acid separately. Elderly:
years of age. Pregnancy: Category A Lactation
Drug Interactions Drugs that may interact with folic acid include aminosalicylic acid, oral contraceptives, dihydrofolate reductase inhibitors (eg, methotrexate, trimethoprim), sulfasalazine, hydantoins. Adverse Reactions Adverse reactions may include erythema, skin rash, nausea, abdominal distention, altered sleep patterns, irritability, mental depression, confusion, and impaired judgement. Leucovorin Calcium (Folinic Acid; Citrovorum Factor) Tablets
Various Injection
) Various Powder for injection ) Various Indications Oral and parenteral:
osteosarcoma. Parenteral:
oral therapy is not feasible. In combination with 5-fluorouracil (5-FU) to prolong survival in the palliative treatment of patients with advanced colorectal cancer. Administration and Dosage Oral administration of doses greater than 25 mg is not recommended. Advanced colorectal cancer:
Leucovorin 200 mg/m
followed by 5-FU 370 mg/m by IV injection.
Leucovorin 20 mg/m 2 by IV injection followed by 5-FU 425 mg/m2 by IV
injection. Treatment is repeated daily for 5 days. This 5-day treatment course may be repeated at 4-week (28-day) intervals for 2 courses and then repeated at 4- to 5-week (28- to 35-day) intervals provided that the patient has completely recovered from the toxic effects of the prior treatment course. Institute dosage modifications of 5-FU as follows, based on the most severe toxicities: If diarrhea or stomatitis are moderate, WBC/mm 3 nadir is 1,000 to 1,900
or platelets/mm 3 are 25,000 to 75,000, reduce the 5-FU dose by 20%; if diarrhea or
stomatitis are severe, WBC/mm 3 nadir is less than 1,000, or platelets/mm3 are less
than 25,000, reduce the 5-FU dose by 30%. If no toxicity occurs, the 5-FU dose may increase 10%. Defer treatment until WBCs are 4,000/mm 3 and platelets are 130,000/mm3 . If blood
counts do not reach these levels within 2 weeks, discontinue treatment. Leucovorin rescue after high-dose methotrexate therapy:
The recommendations for
leucovorin rescue are based on a methotrexate dose of 12 to 15 g/m
by IV infusion over 4 hours. Leucovorin rescue at a dose of 15 mg (approximately 10 mg/m
methotrexate infusion. In the presence of GI toxicity, nausea, or vomiting, administer leucovorin parenterally. Determine serum creatinine and methotrexate levels at least once daily. Continue leucovorin administration, hydration, and urinary alkalinization (pH of at least 7) until the methotrexate level is less than 5 × 10
(0.05 mcM).
If significant clinical toxicity is observed, extend leucovorin rescue for an additional 24 hours (total of 14 doses over 84 hours) in subsequent courses of therapy. Impaired methotrexate elimination or inadvertent overdosage:
Begin leucovorin
rescue as soon as possible after an inadvertent overdosage and within 24 hours of methotrexate administration when there is delayed excretion (see Warnings ).
Administer leucovorin 10 mg/m 2 IV, IM, or orally every 6 hours until the serum
methotrexate level is less than 10 -8 M. In the presence of GI toxicity, nausea, or
vomiting, administer leucovorin parenterally. Determine serum creatinine and methotrexate levels at 24-hour intervals. If the 24-hour serum creatinine has increased 50% over baseline or if the 24 or 48 hour methotrexate level is greater than 5 × 10 -6M or greater than 9 × 10-7 M, respectively,
increase the dose of leucovorin to 100 mg/m 2 IV every 3 hours until the
methotrexate level is less than 10 -8 M. Megaloblastic anemia due to folic acid deficiency:
No more than 1 mg
leucovorin/day. There is no evidence that doses greater than 1 mg/day have greater efficacy than 1 mg doses. Actions Pharmacology:
Leucovorin is one of several active, chemically reduced derivatives
of folic acid. It is useful as an antidote to drugs that act as folic acid antagonists. Administration of leucovorin can counteract the therapeutic and toxic effects of folic acid antagonists such as methotrexate, which act by inhibiting dihydrofolate reductase. Pharmacokinetics: Leucovorin Pharmacokinetics
a Parameter IV IM Oral Total reduced folates: Mean peak conc. (ng/mL) 1259 (range, 897 to 1,625) 436 (range, 240 to 725) 393 (range, 160 to 550) Mean time to peak 10 min 52 min 2.3 h Terminal half-life 6.2 h 6.2 h 5.7 h 5-Methyl-THF
b Mean peak conc. (ng/mL) 258 226 367 Mean time to peak 1.3 h 2.8 h 2.4 h 5-Formyl-THF
c Mean peak conc. (ng/mL) 1,206 360 51 Mean time to peak 10 min 28 min 1.2 h a
Following administration of a 25 mg dose. b
The major metabolite to which leucovorin is primarily converted in the intestinal
mucosa and which becomes the predominant circulating form of the drug. c
The parent compound.
Following oral administration leucovorin is rapidly absorbed and expands the serum pool of reduced folates. Oral absorption of leucovorin is saturable at doses greater than 25 mg. The apparent bioavailability of leucovorin was 97% for 25 mg, 75% for 50 mg, and 37% for 100 mg. Contraindications Pernicious anemia and other megaloblastic anemias secondary to lack of vitamin B
12 . Warnings Anemias:
Leucovorin is improper therapy for pernicious anemia and other
megaloblastic anemias secondary to the lack of vitamin B 12 . 5-FU dosage/toxicity:
Leucovorin enhances the toxicity of 5-FU.
Therapy with leucovorin/5-FU must not be initiated or continued in patients who have symptoms of GI toxicity of any severity, until those symptoms have completely resolved. Patients with diarrhea must be monitored with particular care until the diarrhea has resolved, as rapid clinical deterioration leading to death can occur. Methotrexate concentrations:
Monitoring of the serum methotrexate concentration is
essential in determining the optimal dose and duration of treatment with leucovorin. Delayed methotrexate excretion may be caused by a third space fluid accumulation, renal insufficiency, or inadequate hydration. Under such circumstances, higher doses of leucovorin or prolonged administration may be indicated. Doses higher than those recommended for oral use must be given IV. Calcium content:
Because of the calcium content of the leucovorin solution, inject no
more than 160 mg/min IV. Folic acid antagonist overdosage:
In the treatment of accidental overdosages of folic
acid antagonists, administer leucovorin as promptly as possible. As the time interval between antifolate administration (eg, methotrexate) and leucovorin rescue increases, leucovorin's effectiveness in counteracting toxicity decreases. Elderly:
Take particular care in the treatment of elderly or debilitated colorectal
cancer patients, as these patients may be at increased risk of severe toxicity. Pregnancy: Category C
. Lactation:
It is not known whether this drug is excreted in breast milk. Drug Interactions Drugs that may be affected by leucovorin include anticonvulsants. Adverse Reactions Allergic sensitization, including anaphylactoid reactions and urticaria, following administration of both oral and parenteral leucovorin. The following adverse events occurred when leucovorin was administered at both high (200 mg/m
2) and low (20 mg/m2 ) doses in combination with 5-FU: Leukopenia,
thrombocytopenia, infection, nausea, vomiting, diarrhea, stomatitis, constipation, lethargy/malaise/fatigue, alopecia, dermatitis, anorexia Either of the following 2 regimens is recommended: by slow IV injection over a minimum of 3 minutes, Treatment of megaloblastic anemias due to folic acid deficiency when Leucovorin “rescue” after high-dose methotrexate therapy in 50, 100, and 350 mg/vial (Rx 3 mg/mL (Rx : 5, 15, and 25 mg (Rx Folic acid is excreted in breast milk.It may be prudent to consider the status of folate in people older than 65 Folic acid in doses greater than 0.1 mg/day may obscure Oral synthetic folic acid is a monoglutamate and is completely Exogenous folate is required for nucleoprotein synthesis and Adult males, 0.15 to 0.2 mg/day; – 0.8 mg/day.– 0.4 mg/day.– Up to 0.3 mg/day.– 0.1 mg/day.When clinical symptoms have subsided and the blood picture has Up to 1 mg daily. Resistant cases may require larger Treatment of megaloblastic anemias due to a deficiency of Although most folic acid products carry the Rx : 5 mg/mL (Rx) Various, Folvite : 0.4, 0.8, and 1 mg (Rxa
فاکتورهای رشد خونی • چندین هورمون گلیکوپروتئینی کشف شده ، که در تمایز و بلوغ سولهای بنیادین مغز استخوان نقش دارند. 4 فاکتور رشد که با فن آوری DNAنوترکیب تولید شده اند برای درمان بیماران مبتلا به کمبود سلولها خونی از FDA مجوز گرفته اند • 1- اریترو پویتین : اریتروپویتین توسط کلیه ها ساخته میشود . کاهش ساخت آن علت کم خونی در افراد مبتلا به نارسایی کلیوی است . اریتروپویتین با فعال کردن گیرنده های اختصاصی در پیش ساز های اریتروئید با فعال کردن گیرنده های اختصاصی در پیش ساز های اریتروئید مغز استخوان ، تولید گویچه های سرخ و آزادسازی آنها از مغز استخوان را افزایش می دهد. • اریتروپویتین در اغلب موارد برای کم خونی های ناشی از نارسایی کلیوی و گاه برای سایر انواع کم خونی ها تجویز می شود 0ازجمله اختلالات مغز استخوان یا کم خونی های ثانویه به شیمی درمانی یا تجویز زیدوویدین ، (پیوند مغز استخوان ،ایدز یا سرطان ). سمیت اریتروپویتین ناچیز است . داربو پویتیمن یک شکل گلیکوزیله اریتروپویتین است که نیمه عمربسیار طولانی دارد . • فیلگراسیتم فاکتور محرک کلونی گرانولوسیتها و سارگراموسیتم فاکتور محرک کلونی گرانولوسیت- ماکروفاژ، تولید و عملکرد نوتروفیلها را افزایش می دهد
|
|
| تداخلات دارویی غذایی |
| ساعت ٦:۳۸ ب.ظ روز جمعه ٥ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: تداخل غذایی دارویی ،عوارض دارویی ،تداخلات |
|
تداخل داروها اگر دو داروی متفاوت را با هم بخورید و یا دارو را با غذا ، مصرف نمایید ممکن است اثرات متفاوتی در مقایسه با هنگامی که یک دارو را به تنهایی می خورید در شما بوجود آورد . این امر در بسیاری از موارد می تواند مفید باشد و پزشکان برای بالا بردن تأثیر درمان ممکن است ازاین ترکیبات استفاده کنند . غالب اوقات بیش از یک دارو برای درمان سرطان یا فشار خون تجویز می شود . اما تداخل های ناخواسته و زیانبار نیز وجود دارند . این تداخل ها نه تنها بین داروهای تجویزی ، بلکه بین داروهای بدون نسخه نیز ممکن است بروز کنند . بنابراین بهتر است هشدارهای روی برچسب دارو را بخوانید و اگر دارویی را مصرف می کنید پزشک را در جریان بگذارید . یک دارو با داروی دیگر یا غذا ، به دلایل متعددی تداخل می کند . تداخل دارویی به سه دسته بزرگ تقسیم میشود : • تداخل دارو با دارو : که در زمانی رخ میدهد که دو یا چند دارو با یکدیگر واکنش نشان دهند. این تداخل دارو با دارو میتواند موجب بروز عوارض جانبی غیر مترقبه شود. برای مثال، ترکیب شدن یک داروی آرام بخش که برای خوابیدن به شما کمک میکند و دارویی که برای رفع حساسیت مصرف میکنید، میتواند موجب کند شدن عکس العملهای شما شده و رانندگی، کار با دستگاههای مختلف و حتا انجام کارهای منزل را خطر آفرین کند. • تداخل دارو با غذا یا نوشیدنی : این حالت در اثر واکنش بین دارو و مواد خاص خوردنی یا نوشیدنی پدید می آید. برای مثال ترکیب الکل با بعضی از داروها میتواند موجب خستگی، خواب آلودگی و کند شدن عکس العمل فرد شود. • تداخل دارو با یک وضعیت خاص : این حالت در صورتی است که وضعیت خاص جسمانی یک شخص نسبت به یک داروی خاص واکنش نشان میدهد و دارویی ظاهرا بی آزار را به ماده ای خطرناک مبدل میسازد. برای مثال شخصی که دارای فشار خون بالا است، در صورت مصرف داروهای دکونژستان (ضد احتقان) بینی، ممکن است واکنشهای ناگواری را تجربه کند. داروهای بدون نسخه که طیف وسیعی را هم دربر میگیرند، معمولا دارای اطلاعاتی درباره محتویات دارو، شیوه استفاده از آن و اخطارهایی برای موقعیتهای خاص هستند که مطالعه آنها بسیار مهم است (این اطلاعات در داروهای ساخت ایران معمولا در یک بروشور در داخل جعبه قرار دارد). قبل - بعد >>تداخلات غذا ـ دارو مصرف همزمان دارو و غذا در بعضی از موارد باعث تغییر در اثر دارو می گردد .در این موارد معمولاً نیاز به تعویض دارو یا نوع تغذیه نمی باشد اما تغییر زمان مصرف دارو حائز اهمیت است . - داروهائی که باید قبل از غذا مصرف شوند عبارتند از: ampicillinد,antimuscarines,cholestyramine,clidinium-c,digoxin, dipyridamol, (furosamide,fenfluramine,insulin(zn,Regular,NPH 15-30دقیقه قبل از صبحانه باید مصرف شوند. INH,isosorbide,levodopa, T metoclopramide,penicilinV,procainamide,Quinidn,Rifampine, tetracyclin,Thyroxine. (بجز داکسی سیکلین) داروهائی که باید بعد از غذا مصرف شوند عبارتند از: AL ,Mg hydroxide Allopurinol,Amoxycillin,Dimenhydrinate,Diphenhydramine,Doxycycline,methenamine mandelate,phenazopyridine,Qinacrine,simeticone,Theophyline,Theophyline,triamtrene-H warfarin. تاثیر این داروها بعد از غذا بیشتراست. Carbamazepine,Caster-oil,Cimetidine,Digestive,Pancreatin,Paromomycin,Propranolol. جذب این داروها همراه غذا بیشتر می شود. خوشبختانه بسیاری از تداخلات دارویی خطرناک نیستند . بهترین راه برای حفظ سلامتی بیمار در مقابل تداخلات دارویی دانستن نکاتی از قبیل : چگونگی مصرف دارو و چگونگی عملکرد داروها ( نسخه ای , بدون نسخه ) می باشد . تداخلات غذا و دارو زمانی ایجاد می گردد که ماده غذایی مصرف شده بر مواد موثر داروها اثر گذاشته و باعث کاهش جذب یا افزایش متابولیسم دارو گردد . برای مثال : اسید سیتریک موجود در میوه باعث کاهش اثر آنتی بیوتیک های گروه پنی سیلین می گردد و یا محصولات لبنی اثر ضد میکروبی تتراسایکلین را کاهش می دهند . بسیاری از داروها تحت ثاثیر مواد غذایی قرار نمی گیرند , اما ممکن است اثرشان با موقع مصرف غذا و نوع غذا در ارتباط باشد در بسیاری از موارد زمان مصرف دارو ( قبل یا بعد از غذا ) قید می شود که می تواند با محل جذب دارو در سیستم گوارشی در ارتباط باشد . توجه داشته باشید اطلاعاتی که در این مقاله آمده است شامل لیست کامل تداخلات نمی باشد . بهتر است در رابطه با داروهای مصرفی خود با پزشک یا داروساز مشورت نمایید.
توجه کلیه اطلاعاتی را که در رابطه با داروها ( بروشور ) می باشد بطور کامل مطالعه فرمائید . و در صورت بروز مشکل با پزشک یا داروساز مشورت نمایند . طرح سوالات توسط بیماران از پزشک خود در رابطه با داروهای تجویز شده ( نسخه ) سوال نماید و از داروساز دررابطه با مصرف همزمان غذاوداروهای نسخه ای یا داروهای غیر نسخه ای (OTC ) سوال نماید . سوالاتی که مطرح می گردند عبارتند از: 1-آیا تمام غذاها را می توان با داروی تجویز شده مصرف نمود؟ 2 -آیا غذاهایی هستند که مصرف همزمان انها با داروی تجویز شده باعث افزایش اثر دارو گردد؟ 3-در صورت تداخل دارو و غذا آیا خوردن حجم بیشتری از ماده غذایی باعث افزایش این تداخل می شود؟ 4 -آیا مصرف همزمان ویتامینها و مکمل غذایی یاسایر داروها ( بدون نسخه ) با داروی تجویز شده تداخلی نخواهد داشت؟ انواع تداخلات دارویی تداخل دارو با غذا , تداخل غذا با دارو همانطور که می دانیم غذا بر اثر بخشی داروها موثر بوده و دارو نیز باعث تغییر در سوخت و ساز غذا می گردد (Two way Streetخیابان دو طرفه یا ).
داروها جهت درمان و مراقبت از سلامتی بیماران می باشد در صورتیکه صحیح مصرف شوند موثر خواهند بود . نحوه تغذیه و نحوه زندگی کردن بسیاری از اوقات باعث تغییراثر دارو در بدن می گردد. توجه § بسیاری از آشامیدنی ها , الکل , کافئین و سیگار ممکن است با داروها تداخل داشته باشند این تداخلات به صورت کاهش اثر دارو یا ایجاد عوارض جانبی نمایان می گردد ( فاکتورهای شخصی مثل سن , وزن , جنس , مقدار مصرف در بروز تداخلات مهم می باشد ). § § مصرف داروهای ضد فشار خون (کاهش دهنده فشار خون ) به همراه ترکیبات شیرین بیان ( برای مثال قرص رگلیسن یا سایر ترکیبات ) ,نوشابه های الکلی ,موز,شکلات ,پنیر,انجیر,جگر,ماهی,ترشی,اناناس,مخمر,مالت ممکن است به علت امین های مؤثر بر افزایش فشارسبب کاهش اثر داروی کاهش دهنده فشار خون و متناوب با آن افزایش فشار خون می گردد (البته مصرف یکبار در روز ترکیبات شیرین بیان مشکلی را ایجاد نخواهد کرد ). § § مصرف همزمان شیر با غذا های قلیایی موجب از بین رفتن لایهEC و بی اثر شدن دارو می گردد. § § استامینوفن:با کربوهیدرات ها(بیسکویت ,خرما,مربا..)ایجاد کمپلکس می کند که ممکن است میزان جذب (نه مقدار داروی جذب شده)به تاخیر افتد .همراه کافئین اثر دارو بیشتر می شود. § § مصرف همزمان غذاهای سرشار از پروتئین و کالری اثر دارو را افزایش می دهد. § § مصرف همزمان کلسیم با فیبرهای غلات ,سبوس,حبوبات واگزالات ریواس و اسفناج جذب کلسیم را کاهش می دهد. § § مصرف همزمان گلی کوزید های قلبی با شیر ولبنیات یا غذاهای حاوی کلسیم ممکن است اریتمی ایجاد کنند. گلیکوریس شیرین بیان هیپوکالمی را القاء کرده و موجب افزایش مسمومیت از دیگوسین می شود.کربو هیدرات زیاد موجب کاهش جذب دارو می گردد. § § مصرف همزمان داروهای تیروئید ( لویتروکسین , لیوتیرونین ) همراه با مواد غذایی مثل چغندر , کلم , کلم پیچ , سویا و... باعث افزایش اثر داروها موثر بر کم کاری این غده می گردد ( این گیاهان حاوی ماده ای بنام goitrogensبود که باعث بهبود عملکردغده تیروئید می گردد می باشند ). § § دگزامتازون:مصرف 3-4فنجان چای یا قهوه ممکن است اثر دگزامتازون را افزایش دهد. § § اریترومایسین:اب میوه و یا مایعات اسیدی ممکن است تجزیه دارو را تسهیل کند. § § فروس سولفات:همراه با چای و قهوه ,حبوبات ,تخم مرغ,لبنیات ممکن است به صورت کمپلکس نامحلول در اید. § § گریزوفولوین:با غذاهای چرب جذب دارو افزایش می یابد. § § انسولین:وعده های صرف غذا باید مشخص باشد (مثلا 3بار در روز )در این صورت هیچ وعده ای نباید حذف شود. از شیرینی جات ونیز نوشابه های حاوی کافئین پرهیز نمایید. § § لوودوپا:همراه لوبیا,جگر گاو,مخمر ممکن است اثربخشی دارو کاهش یابدو § § لیتیوم کربنات:برای جلوگیری از مسمومیت با این دارو ,اب ونمک ضروری است. § § فنوتیازین:قهوه وچای زیاد جذب دارو را افزایش می دهد. § § کینیدین:همراه انتی اسیدها و غذاهای قلیلایی ممکن است دفع دارو کاهش یابد. § § وارفارین:سبزیجات برگدار سبز (کاهو,اسفناج,کلم,شلغم,سویا)اثر دارو را کاهش می دهد.بستنی جذب وارفارین را کم می کند وپیلز سرخ شده فعالیت ان را افزایش می بخشد. § § مصرف داروهای ضد آسم ( تئوفیلین , پردوافدرین ... ) همراه با گوشت قرمز کباب شده باعث کاهش اثر این داروها می گردد ( افزایش متابولیسم دارو توسط غذا ). § § مصرف داروی کینیدین همراه با آب مرکبات باعث افزایش طول اثر دارو می گردد ( کاهش متابولیسم دارو در بدن ). § § مصرف بیش از حد آب میوه باعث کاهش اسیدیته ادرار گشته و از دفع سریع یا نرمال داروهای اسیدی در کلیه خودداری کرده و باعث افزایش غلظت دارو در خون و متناوب با ان افزایش عوارض جانبی دارو می گردد . § § مصرف همزمان داروهای آرام بخش و خواب آور با نوشابه های الکلی باعث افزایش اثر تضعیف کنندگی سیستم اعصاب ( خواب آوری , کوما , مرگ )این داروها می گردد . § § مصرف همزمان دارو با مایعات داغ باعث از بین رفتن دارو وکاهش اثر دارو خواهد شد . توجه قبل از مصرف دارو برچسب دارو را مطالعه نموده و در صورت نامفهوم بودن مطالب با پزشک یا داروساز مشورت نمائید. تداخلات دارو با غذا نوع دیگری از تداخلات دارویی , اثر داروها بر ارزش مواد غذایی می باشد که به تداخل دارو با غذا موسوم است. § مصرف همزمان داروهای ضد بارداری با مواد غذایی حاوی ویتامین B ,باعث کاهش جذب این ویتامین می گردد.به طور مثال خانم های مصرف کننده این داروها اغلب کمبود ویتامینB6 و B9 منابع ویتامینB: جگر , سبزیها با رنگ سبز تیره مثل اسفناج , گل کلم . § مصرف همزمان فنی توئین یا ویتامین D3 باعث افزایش سرعت تحریب این ویتامین گشته که با مصرف مقادیر زیادی شیر با جگر این کمبود جبران خواهد گشت . § داروهای شیمی درمانی باعث از بین رفتن اشتها , ایجاد تهوع و استفراغ و تغییر حس چشایی و بطور کلی باعث سو تغذیه می گردند . تداخلات داروهای بدون نسخه ( OTC ) با غذا تمام تداخلات دارویی صرفا مربوط به تداخلات داروهای نسخه ای(RX) و غذا نمی باشند , داروهای بدون نسخه (OTC ) اصولاً خطرناک تر بوده زیرا این داروها بدون توجه به تداخلات همراه غذا مصرف می شوند . مثال : مصرف اسپرین باعث کمبود ویتامین C می شود بنابراین بهتر است این دارو همراه با آب میوه مصرف گردد . مصرف داروهای مدر باعث دفع آب از بدن گشته که همراه با دفع آب پتاسیم نیز دفع می گردد برای جلوگیری از کاهش پتاسیم بهتر است از مواد غذایی مثل گوجه , پرتقال , آلو خشک , سیب زمینی , کشمش استفاده گردد . ( بجز اسپرینولاکتون که داروی مدر با حفظ پتاسیم خون می باشد ). آنتی اسیدها باعث کاهش جذب فسفر موجود در غذا گشته و باعث کاهش غلظت فسفر یا هیپو فسفوتمیا می گردد که شامل علائمی مثل ضعف و خستگی , بی اشتهایی ,کمردرد می باشد بنابراین بیمارانی که آنتی اسید مصرف می نمایید باید مقادیر زیادی از ترکیبات حاوی فسفر مصرف نمایند ( گوشت قرمز حاوی فسفر زیادی است ). تداخل دارو و آشامیدنی اب: بهترین آشامیدنی است که می توان همراه دارو استفاده کرد . البته در رابطه با ترکیبات آهن استثنا وجود دارد بهترین آشامیدنی برای افزایش جذب قرص آهن , آب پرتقال می باشد. تحقیقات نشان داده با مصرف ویتامین ث جذب آهن چندین برابر می گردد الکل : الکل محلول خوبی برای مصرف با دارو نمی باشد این ماده باعث افزایش فعل انفعالات در رابطه با داروها گشته یا اثر آنها را چندین برابر می کند . § کاهش جذب دارو : الکل باعث کمبود روی و منیزیم در بدن می گردد و جذب ویتامین B6 و آهن رامختل می نماید . § § اثر بر متابولیسم کبدی : تغییرات آنزیمی فعال شدن آنزیم های کبدی و خروج سریع دارو از بدن ( گاهاً عکس این عمل صورت می گیرد ). § § افزایش حلالیت : الکل باعث حل شدن پوشش داروها آهسته رهش یا کپسولهای گشته § § مصرف با داروهای تضعیف کننده CNS: مصرف الکل همراه با این داروها باعث کاهش سریع فشار خون و نارسایی تنفسی می گردد که می تواند مرگبار باشد . گریب فروت:گریپ فروت حاوی ترکیباتی است که هم تشکیل پلاکهای آترواسکلروز را کاهش می دهد و هم تکثیر سلولهای سرطانی را مهار می کند. با این وجود برخلاف سایر مرکبات با بسیاری از داروها تداخل دارد، بخصوص که همراه صبحانه مصرف شود. این تداخل از طریق مهار یکی از انواع سیستم های انزیمی در کبدی (نوعی آنـزیم سیتوکروم P-450 بنام سیتوکروم ((P-4503A4(CYP3A4 )و دیـــواره روده اعمــال می شود. این سیستـــم در کبد 30 درصد و در سلولهای اپتلیـال روده کوچک 70 درصد از کل سیستم آنزیمی موجود در آن قسمـــت را تشکیل می دهند. قابل توجه است که افراد مختلف به نسبت غلظتی از سیستم p-4503A4که در روده آنها باشد نسبت به اثر مهاری بر متابولیسم دارو واکنشهای متفاوتی نشان می دهند.ترکیبات فعال موجــود در عصاره گریپ فروت شامل Naringenin ، Naringin ، Quercetin ، Kaempferol می باشد. فراوانترین فلاونوئید موجود در آن Naringin می باشد که تا 10 درصد از وزن خشک میوه را تشکیل می دهد. در واقع بو و مزه تلخ آن مربوط به وجود این ماده است. متابولیت آن Naringenin یک مهار کننده CYP3A4 و CYP1A2 می باشد. در واقع اثر مهاری عصاره گریپ فروت مربوط به هردو ترکیب فلاونوئید و فورانوکومارین موجود در آن می باشد. بر اساس تحقیقات انجام شده آب گریفورت یا میوه گریفوت بر جذب و متابولیسم داروها موثر بوده و باعث افزایش غلظت سرمی دارو و ایجاد عوارض جانبی می گردد . یک لیوان آب گریب فروت ( 250 سی سی ) باعث افزایش سطح سرمی داروها و افزایش طول اثر تا 3 برابر می شود . از اینرو در صورت مصرف آب گریبفروت قبل از ظهر ( صبح ) تا قبل از خوابیدن نمی توانید دارو مصرف کنید یا تحت نظارت پزشک باید دوز داروی مصرفی کم گردد توجه داشته باشید میزان تاثیر این ماده در افراد مختلف متفاوت است در بعضی موارد مشاهده شده در غلظت بسیار پائین باعث ایجاد مسمومیت دارویی شده در بعضی موارد نیز تاثیر خاصی نداشته است . توصیه های دارویی داروهای خاص را با آب گریب فروت مصرف ننمائید .داروهای خاص عبارتند از : § داروهای ضداضطراب(الپرازولام,میدازولام):مصرف همزمان این داروها با گریب فروت توصیه نمی شود. § بوسپیرون:مصرف همزمان این دارو با عصاره گریب فروت منجر به افزایش غلظت خونی دارو تا 4 برابر غلظت معمول وافزایش عوارض جانبی می گردد. § § ضد افسردگی :سرترالین ,نوعی داروی مهار کننده انتخابی بازجذب سروتونین می باشد که در درمان افسردگی ,وسواس ,حملات پانیک بکار می رود مصرف توام ان با عصاره گریب فروت باعث افزایش 5/1برابری در غلظت سرمی دارو خواهد شد.کلومیپرامین داروی ضد افسردگی سه حلقه ای می باشد که در درمان افسردگی ووسواس بکار می رود ,تجزیه این دارو(متیلاسیون) توسط سیستم انزیمی روده و کبد صورت می گیرد بنابراین تداخل قابل ملاحظه ای در این رابطه وجود دارد. § § کاهش دهنده های فشار خون(ضد آریتمی, درمان آنژین ):انتاگونیست های کلسیم از دسته 1و4دی هیدروپیریدین(داروهای محلول در چربی)هستند مصرف همزمان این داروها با اب گریب فروت سبب افزایش عوارض دارو از جمله کاهش بیش از حد فشار خون ,افزایش ضربان قلب و وازودیلاتوری می گردد. § لوزارتان ( کنترل فشار خون ) دیگوسین ( درمان CHF ):بعلت تداخل درمتابولیسم کبدی مصرف همزمان باگریب فروت منع شده است. § ضد صرع(کاربامازپین): این دارو در درمان صرع وتشنج به کار میرود به علت نزدیک بودن دوز درمانی ودوز سمی(ایندکس درمانی باریک)بهتر است با اب گریب فروت مصرف نشود. § § ضد جنون(هالوپریدول ,ترازادون ,زولیلن):مصرف توام با عصاره گریب فروت توصیه نمی شود. § § داروهای سیستم گوارشی(سیزاپراید): افزایش غلظتهای پلاسمایی سیزاپراید بـــاعث عوارض قلبی می گــردد، بنـــابراین افرادی که سیزاپراید دریافـــت می کنند نباید عصاره گریپ فروت مصرف کنند. § § کاهش دهنده چربی(استاتین ها): استاتینها با مهار آنزیم HMG-COA ردوکتـــاز، غلظـــت پـــلاسمایی کلستـــرول را کاهش می دهند. لوستاتین، سیم و استاتین، سری واستاتین و آتورواستاتین توسط سیستم آنزیمیCYP3A4 متابولیزه می شوند. مطالعات نشان داده است که عصاره گریپ فروت فراهم زیستی لوستاتین را تا میزان 15 برابر افزایش می دهد. مکانیسم دقیق ایجاد عوارض رابدومیلوز و میوپایتی ناشی از این داروها مشخص نیست. اما به نظر می رســـد غلظـــت پلاسمایی زیاد مهار کننده های HMG-COA ردوکتاز عامل مهمی در ایجاد عوارض باشد، بنابراین مصرف استاتینها و عصاره گریپ فروت با احتیاط صورت می گیرد. § § درمان علامتی انرژی(فکسوفنادین, ترفنادین): ترفنادین از جمله آنتی هیستامین ها، آنتاگونسیت گیرنده H1 می باشد. این دارو در دیواره روده توسط آنزیمهای CYP متابولیزه شده و به متابولیتهای کربوکسیلک فعال از جمله Fexofenadine تبدیـــل می شــود. بــا مصرف این دارو خطر بروز تاکی کاردی بطنی وجود دارد. عصاره گریپ فروت از طریق مهار متابولیسم دارو سبب تجمع ترفنادین در خـــون و افزایش QT می شـــود. در مورد سایـــر آنتی هیستامین ها از جمله لوراتادین نیز همین تداخل صادق است. § § داروهای پیونداعضا ( ایمنوساپرسانت): سیکلوسپورین یک داروی ایمونوساپرسانت است که خط اول درمان در مراقبت از بیماران بعـــد از پیــوند مغز استخوان می باشد. جذب این دارو از 90-50 درصد متغیر است. به علاوه متابولیسم آن توسط سیستمآنزیمیp450)CYP) در کبد و CYP3A4 در روده تحت تاثیر قرار می گیرد. § هورمون: اتینیل استرادیول و پروژسترون خوراکی موجود در قرصهای کنتراستپیو به دلیل اثر عبور اول کبدی دارو فراهم زیستی پایین دارد، بنابراین در مصرف توام آن با عصاره گریپ فروت غلظت خونی آن افزایش می یابد.کورتیکواستیروئید:عصاره گریپ فروت بر متابولیسم پردنیزون و پرودنیزولون ونیز هورمون تیروئید تاثیری ندارد کورتیزول از طریق آنزیم 11 بتاهیدروکسی استروئیددهیدروژناز اکسید شده و به کورتیزون غیرفعال تبدیل می شود، عصاره گریپ فروت این آنزیم را مهار می کند و نسبت کورتیزون به کورتیزول را در ادرار کاهش می دهد. § عصاره گریپ فروت در دوز بالا (بیش از 1 لیتر در روز) ممکن است نقش میترالوکورتیکوئید داشته باشد. مصرف داروها با گریفورت یا عصاره ان خودداری نمایید ( جز با نظر پزشک معالج ). § § برچسب مکمل های غذایی یا غذاها را مطالعه نموده ومطمئن شوید اب یا عصاره گریفورت درانها کاربردی نداشته است. § § عوارض جانبی مشاهده شده از دارو را به پزشک یا داروساز گزارش دهید . § به هیچ وجه تا 5 ساعت بعد از مصرف دارو یا 2 ساعت قبل از آن آب گریفورت میل نفرمائید . |
|
| نسخه نویسی و جنبه های قانونی |
| ساعت ٧:٥٩ ق.ظ روز جمعه ٥ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: نسخه پزشک ،تداخل دارویی |
|
نسخه نویسی و جنبه های قانونی آن داروهای :otc فروش بدون نسخهء ان ازاد است. داروهای گروه ۵ هیچ محدودیتی در دفعات تجویز ندارند اصول نسخه نویسی منطقی : نسخه حاوی تشخیص پزشک و داروها و دستورات لازم برای بهبود بیمار است. نسخه نویسی دارای قواعدی است که رعایت آنها موجب بهره وری و اثربخشی بیشتر خواهد شد. رعایت اصول نسخه نویسی اولاً مستلزم اطلاع از آن اصول و ثانیاً اجراء آنها هنگام نسخه نویسی است که این یکی منوط به تمرین هر چه بیشتر است. نسخه نویسی منطقی یعنی به معنای تجویز مؤثرترین و سالم ترین دارو برای یک بیماری با توجه به ویژگیهای بیمار می باشد. این داروها باید قابل دسترسی بوده و قیمت مناسبی داشته باشند. به نظر می رسد در طی دوره تحصیلی، پزشکان از آموزش کافی و منظم برای نسخه نویسی منطقی برخوردار نیستند. آموزش های موجود عمدتاً براساس آموزش اصول پایه فارماکولوژی، تقسیم بندی داروها، عوارض و مسمومیت با داروها می باشد و کمتر به جواب بالینی دارو پرداخته می شود. امتحاناتی هم که گرفته می شود عمدتاً براساس مبانی تئوریک است نه آزمون مهارتها. نسخه نویسی منطقی مزایای فراوانی دارد از جمله کاهش مصرف داروها ( در نتیجه کاهش ارز اختصاصی برای خرید دارو و کاهش هزینه های بیمار)، جلوگیری از تداخلات مختلف دارویی، کاهش عوارض جانبی داروها، رعایت دستور مصرف دارو از طرف بیمار، کاهش مقاومتهای میکروبی به آنتی بیوتیکها، جلوگیری از وابستگی افراد به مصرف بعضی داروها بخصوص داروهای مؤثر بر CNS ....
نسخه: عبارت است یک دستور دارویی که به طور کتبی و یا شفاهی از طرف پزشک، دندانپزشک و یا سایر افرادی که مطابق قانون اجازه تجویز دارو را دارند صادر میگردد. صفت مشخصهای که نسخه دارویی بایستی دارا باشد این است که دارویی معین، در زمان مشخص جهت فرد بخصوصی تجویز شود. مشخصات یک نسخه دارویی 1- مشخصات پزشک: در نسخههای دارویی باید نام و نام خانوادگی پزشک، شماره نظام پزشکی، مرتبه پزشکی (عمومی یا متخصص)، نشانی مطب، شماره تلفن تماس درج شده باشد. اندازه یک نسخه معمولاً برابر یک صفحه A5 میباشد. تاریخ نسخه: نوشتن تاریخ نسخه اهمیت زیادی دارد هم از نظر قانونی و هم از نظر درمانی. از آنجا که نسخه یک مدرک مستند است، نوشتن تاریخ ضروری است. تاریخ باید واضح بوده و خط خوردگی نداشته باشد و در صورت خط خوردگی تاریخ صحیح نسخه همراه با مهر و امضای پزشک در پشت نسخه درج گردد. معمولاً ، سازمانها و موسسات بیمه درمانی (تامین اجتماعی، خدمات درمانی، نیروهای مسلح) مهلت زمان معینی را برای پیچیدن نسخههای خود مقرر میکنند بطوریکه پس از این مهلت، داروخانههای طرف قرارداد مجاز به پیچیدن نسخه به عنوان نسخه بیمهای نخواهند بود. به طور مثال در حال حاضر اعتبار نسخ بیشتر بیمههای درمانی کشور حداکثر تا 72 ساعت میباشد. نام و نام خانوادگی، سن و نشانی بیمار: برای جلوگیری از اشتباه در تحویل دارو به بیمار ذکر نام و نام خانوادگی بیمار به شکل خوانا ضروری است. در برخی از کشورها درج سن بیمار در نسخه برای کودکان زیر 12 سال و سالمندان الزامی است. در مواردی که باید دوز دارو برحسب کیلوگرم وزن بیمار تعیین گردد و محاسبه دوز به داروساز واگذار شده است وزن بیمار نیز باید در نسخه قید گردد. عنوان نسخه یا سرنسخه: سر نسخه یا شروع به عنوان یک سمبل یا علامت R یا RX مشخص می شود و به نظر میرسد مخفف شده کلمه لاتین Recipe (به معنی به این شکل اجرا کن) میباشد. برخی از مورخین این سمبل را از ستاره ژوپیتر میدانند که توسط قدما به عنوان کمک کننده به بهبودی بیماران به کار میرفته و با گذشت زمان تحریف شده و به صورت علامت کنونی RX مورد استفاده قرار میگیرد. این علامت در سمت چپ و بالای نسخ نوشته میشود. در کشور ما ذکر هوالشافی در کنار این علامت متداول گردیده است متن نسخه: بخش اصلی نسخه میباشد و حاوی اسامی و مقادیر مواد دارویی تجویز شده میباشد. در مورد هر قلم داروی تجویزی شش عامل باید مشخص گردد. 1- نام دارو 2- شکل دارو 3- تعداد دارو 4- واحد دارو 5- نحوه مصرف 6- فواصل تجویز دارو. نام دارو: نام دارو ممکن است به صورت ژنریک یا تجارتی نوشته شود نام دارو باید به زبان انگلیسی باشد. در کشور ایران اسامی داروها بیشتر به صورت ژنریک نوشته میشود. نام ژنریک نامی است که در سراسر دنیا به آن نام شناخته میشود (مانند Propronolol). نام تجارتی نامی است که هرکارخانه سازنده برای هر داروی خود انتخاب میکند (مانند inderal) تفاوت بکارگیری این نامها آن است که در صورت بکارگیری نام ژنریک نظیر پروپرانولول، داروساز مجاز است که هر فرآورده ژنریک موجود در بازار را به بیمار ارائه کند اما اگر نام تجارتی مانند ایندرال و یا پروپرانولول تولید دارو نوشته شده باشد، داروساز موظف است که فقط همان محصول را به بیمار عرضه نماید.
شکل دارو:انتخاب راه مصرف دارو یکی از مهمترین وظایف پزشک است زیرا هر کدام از راههای مصرف داروها، دارای مزایا و معایبی می باشد. بعد از نوشتن نام دارو در همان سطر بلافاصله شکل دارو نوشته میشود، در بعضی موارد قبل از نام دارو نوشته میشود. توصیه میشود که از اسامی مخفف (مانند Syp, Supp, Spy) استفاده نشود چون ممکن است به علت ناخوانا بودن با هم اشتباه شوند. برای تسهیل نسخه خوانی و کاهش خطاهای دارویی، توصیه میشود بین نام دارو و شکل دارو فاصله گذاشته شود. قدرت دارو: با توجه به اینکه بسیاری از اشکال دارویی با قدرتهای (مقدار ماده موثره دارویی) متفاوت در داروخانه وجود دارند پزشک باید به طور واضح، قدرت شکل دارویی مورد نظر را وارد نماید، چون در غیر این صورت داروساز موظف است که شکل دارویی با کمترین قدرت موجود در بازار را به بیمار ارائه نماید، همچنین سازمانهای بیمهگر پایینترین قیمت را میپذیرند. قدرت دارو بعد از شکل دارو و با فاصله و برحسب واحد mg و gr نوشته میشود. مثال: cap Amoxicillin 250 mg فرآوردههای بیولوژیک بر حسب (Unit) نوشته میشوند. تعداد دارو:باید از اعداد متعارف استفاده گردد و از بکارگیری اعداد رومی نظیر (X,XI, XII) خودداری گردد. در مورد اشکال دارویی قابل شمارش نظیر قرص و کپسول و آمپول، غالباً باید تعدادی از یک دارو در نسخه نوشته شود که برای تکمیل دوره درمانی مورد نظر پزشک کافی باشد.تعداد قرص های ضدبارداری باید به دانه قرص نوشته شود مثلا 3باکس یا سه بلیستر قبول نیست. دستور دارو: دستور دارو باید کامل و خوانا نوشته شود، در کشور ما دستور دارو عمدتاً به فارسی نوشته میشود. دستور دارو باید راه مصرف، میزان مصرف، دفعات مصرف، دوره مصرف و شرایط مصرف را مشخص نماید. در یک نسخه کامل، صرف نظر از شکل دارویی راه مصرف دارو نیز باید ذکر شده باشد. در برخی از موارد ممکن است یک شکل دارویی برای مصرف از راه غیرمتعارف تجویز شده باشد، به طور مثال میتوان از تجویز آمپول جنتا مایسین تزریقی برای بخور اشاره نمود. برای تعیین میزان مصرف دارو در هر بار، باید از مقیاسهای استاندارد استفاده نمود و از بکارگیری مقیاسهای مبهم و تعریف نشدهای نظیر «پیمانه» خودداری گردد. براساس استانداردهای بینالمللی هر قاشق چایخوری 3 سی سی، هر قاشق مرباخوری 5 سی سی و هر قاشق غذاخوری 15 سی سی گنجایش دارد. البته باید توجه داشت که قاشهای مرباخوری خانگی غالباً بیش از 3 تا 5/3 سی سی گنجایش ندارند. دفعات مصرف دارو باید طوری درج گردد که باعث برداشت نادرست بیمار نگردد. در مواردی که اثربخشی یا ایمنی دارو منوط به مصرف آن در شرایط خاصی است باید این شرایط نیز در دستورات مصرف قید گردد. به عنوان مثال در مورد محلولهای تزریقی عضلانی روغنی بهتر است در دستور مصرف دارو به لزوم تزریق عمیق عضلانی آنها اشاره نمود 6- مهر و امضاء پزشک:هر نسخه دارویی با امضای پزشک رسمیت مییابد و ارزش حقوقی و قانونی پیدا میکند. داروسازان از لحاظ قانونی مجاز به پیچیدن نسخههای فاقد امضا نیستند. بعلاوه نسخههای دارویی باید مستقیماً و به صورت دستی توسط پزشک امضا شوند و بکارگیری مهر امضا به جای امضای دستی فاقد وجاهت و ارزش قانونی میباشد.
توصیههای مهم در نسخهنویسی اسامی داروها به انگلیسی و به طور کامل نوشته شود. نسخه به طور خوانا و خوش خط نوشته شود به صورتی که یک فرد با سواد بتواند نسخه را بخواند. از به کار بردن حروف اختصاری (مثلاً Bid) و اصطلاح طبق دستور خودداری شود. نوشتن دفعات مصرف روزانه به عنوان مثال «روزی سه عدد میل شود» گمراه کننده میباشد، درج فواصل مصرف ضروری است (هر 8 ساعت یک عدد). از فراگیری مناسب نحوه مصرف داروها توسط بیمار اطمینان حاصل شود. حتیالامکان تعداد یک دارو با اعداد رومی نوشته نشود. یک نسخه نباید بیش از 5 بار و یا بعد از 6 ماه از تاریخ صدور آن تکرار شود. تعداد اقلام دارویی یک نسخه، حداقل ممکن باشد تا احتمال بروز تداخلات دارویی به حداقل برسد (میانگین استاندارد جهانی حداکثر 2 قلم). در نوشتن فرمولاسیونهای ترکیبی، ماده دارویی اصلی اول و سایر مواد در زیر آن قید گردد، وزن نهایی فرآورده معلوم گردد و کلیه اجزا به درصد یاگرم نوشته شود یعنی بر مبنای واحد یکسان (درصد یا گرم) درج گردد.
|
جدید نیست وداروهای گروه
|
| ساعت ٤:٠٠ ب.ظ روز پنجشنبه ٤ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: |
|
شعری با عنوان علی هم یا علی گفت روی وبلاگ گذاشتم متاسفانه نام شاعر را نمی دانم اگر از خوانندگان کسی می داند در قسمت نظرات اعلام فرمایند |
عید اکمال دین و اتمام نعمت هدایت بر همگان مبارک باد
|
| علی هم یا علی گفت |
| ساعت ۳:٤۸ ب.ظ روز پنجشنبه ٤ آذر ۱۳۸٩ کلمات کلیدی: تبریک عید غدیر ،یا علی |
|
ز لیلایی شنیدم یا علی گفت - به مجنونی رسیدم یا علی گفت مگر این وادی دارالجنون است - که هر دیوانه دیدم یا علی گفت نسیمی غنچه ای را باز میکرد - به گوش غنچه آندم یا علی گفت خمیر خاک آدم چون سرشته - چو بر میخاست آدم یا علی گفت مسیحا هم دم از اعجاز میزد - زبس بیچاره مریم یا علی گفت مگر خیبر زجایش کنده میشد - یقین آنجا علی هم یا علی گفت علی را ضربتی کاری نمیشد - گمانم ابن ملجم یا علی گفت دلا باید که هردم یا علی گفت - نه هر دم بل دمادم یا علی گفت که در روز ازل قالوبلا را - هر آنچه بود عالم یا علی گفت محمد در شب معراج بشنید - ندایی آمد آنهم یا علی گفت پیمبر در عروج از آسمانها - بقصد قرب اعظم یا علی گفت به هنگام فرو رفتن به طوفان - نبی الله اکرم یا علی گفت به هنگام فکندن داخل نار - خلیل الله اعظم یا علی گفت عصا در دست موسی اژدها شد - کلیم آنجا مسلم یا علی گفت کجا مرده به آدم زنده میشد - یقین عیسی بن مریم یا علی گفت علی در خم به دوش آن پیمبر - قدم بنهاد و آندم یا علی گفت |
|
| مشخصات نویسنده |
 درباره : من جعفر قناعتی دکتر داروساز و مدرس فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی گناباد هستم پروفایل مدیر : جعفر قناعتی |
| آرشیو وبلاگ |
| مطالب اخیر |
| موضوعات وبلاگ |
| امکانات جانبی |
|
|